Wat 12 juni herdenkt
Op 12 juni 1898, tussen 16 en 17 uur, riep generaal Emilio Aguinaldo de onafhankelijkheid van de Filipijnen uit vanuit zijn ouderlijk huis in Cavite el Viejo, het huidige Kawit, zo'n dertig kilometer ten zuiden van Manilla. Ambrosio Rianzares Bautista las de akte van de verklaring voor, ondertekend door 98 mensen.
Die dag wapperde de Filipijnse vlag, in Hongkong genaaid door Marcela Agoncillo, voor het eerst officieel. De fanfare van San Francisco de Malabon speelde de mars van Julián Felipe, die het volkslied “Lupang Hinirang” werd.
Van de revolutie van 1896 naar de Republiek
De Filipijnse revolutie brak uit in 1896, geleid door de Katipunan van Andrés Bonifacio. In december 1897 zorgde het pact van Biak-na-Bato voor een wapenstilstand, en Aguinaldo ging in ballingschap in Hongkong.
De Spaans-Amerikaanse Oorlog veranderde alles. Op 1 mei 1898 versloeg de vloot van commodore George Dewey de Spanjaarden in de baai van Manilla, en Aguinaldo keerde op 19 mei terug. Maar noch Spanje noch de Verenigde Staten erkenden zijn verklaring. Met het Verdrag van Parijs van 1898 stond Spanje de archipel af aan de Amerikanen, wat de Filipijns-Amerikaanse Oorlog ontketende.
De Filipijnen werden in 1935 een autonoom Gemenebest. Op 4 juli 1946 maakte het Verdrag van Manilla een einde aan de Amerikaanse soevereiniteit en erkende het de Republiek der Filipijnen.
Van 4 juli naar 12 juni
Tot 1962 vierde het land zijn onafhankelijkheid op 4 juli, een datum die de Verenigde Staten kozen om samen te vallen met hun eigen nationale feestdag. Op 12 mei 1962 maakte president Diosdado Macapagal van 12 juni een feestdag, nadat de Amerikanen weigerden 72 miljoen dollar oorlogsschade te betalen.
Republic Act nr. 4166 van 4 augustus 1964 legde 12 juni vast als Onafhankelijkheidsdag en herdoopte 4 juli tot “Dag van de Filipijnse Republiek”. Sinds 1978 is 12 juni ook de nationale feestdag van het land. De periode van de nationale vlag loopt van 28 mei tot 12 juni.
Talen en erfgoed
Het Filipino, een gestandaardiseerde vorm van het Tagalog, en het Engels zijn de officiële talen. Thuis spreekt men vooral Tagalog, Bisaya, Hiligaynon, Ilocano, Cebuano en Bikol; negentien regionale talen dienen op school als hulptaal.
Zes Filipijnse plaatsen staan op de Werelderfgoedlijst van UNESCO:
- de barokke kerken van de Filipijnen en het natuurpark Tubbataharif (1993);
- de rijstterrassen van de Filipijnse Cordilleras (1995);
- de historische stad Vigan en het nationaal park van de ondergrondse rivier van Puerto Princesa (1999);
- het natuurreservaat van de berg Hamiguitan (2014).
12 juni vieren in het buitenland
Volgens de VN woont de Filipijnse diaspora vooral in de Verenigde Staten, daarna in Canada, Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Australië, gevolgd door Japan, Maleisië, Koeweit, Qatar en het Verenigd Koninkrijk. In Europa telt de VN vooral Filipino's in het Verenigd Koninkrijk en Italië.
Wil je Filipino's bij jou in de buurt vinden? Begin bij de hub van de Filipijnse diaspora, en dan de pagina's Filipino's in Canada, Filipino's in het Verenigd Koninkrijk of Filipino's in Italië. Bereid je een feest voor 12 juni voor? De gids om een diaspora-evenement te organiseren helpt je op weg. Bij de buren viert Indonesië zijn onafhankelijkheid op 17 augustus, en Maleisië op 31 augustus.