Wat 12 december herdenkt
Jamhuri betekent “republiek” in het Swahili. 12 december brengt twee gebeurtenissen samen, met een jaar ertussen:
- op 12 december 1963 wordt Kenia onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk, met Jomo Kenyatta als premier;
- op 12 december 1964 wordt het land een republiek en wordt Kenyatta president.
Eén datum viert dus tegelijk het einde van de kolonie en de geboorte van de Keniaanse staat zoals die vandaag bestaat.
Van kolonie Kenia naar onafhankelijkheid
In 1920 krijgt het gebied officieel de naam Kolonie Kenia. In 1952 breekt de Mau Mau-opstand uit tegen de Britse overheersing. Londen roept de noodtoestand uit van oktober 1952 tot december 1959. De repressie verloopt via massale detenties, en vrijgegeven documenten hebben sindsdien het systematische gebruik van foltering bevestigd.
Het intern zelfbestuur komt er op 1 juni 1963. Zes maanden later krijgt het land volledige onafhankelijkheid, onder leiding van Kenyatta en zijn partij, de KANU.
Drie nationale feestdagen per jaar
Kenia markeert zijn politieke geschiedenis op drie momenten:
- Madaraka Day, 1 juni, voor het intern zelfbestuur van 1963;
- Mashujaa Day, 20 oktober, ter ere van de helden van de onafhankelijkheid (de vroegere Kenyatta Day);
- Jamhuri Day, 12 december, de nationale feestdag.
Talen en erfgoed
Het Swahili en het Engels delen de status van officiële taal; het Swahili is ook de nationale taal. Het motto, Harambee, roept op om de krachten te bundelen. De hoofdstad, Nairobi, is ook de grootste stad van het land.
Acht Keniaanse plaatsen staan op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, waaronder het Nationaal Park Mount Kenya en de nationale parken van het Turkanameer (1997), de oude stad van Lamu (2001), de heilige Kaya-wouden van de Mijikenda (2008) en Fort Jesus in Mombasa (2011).
12 december vieren in het buitenland
Volgens de VN woont de Keniaanse diaspora vooral in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, daarna in Australië, Canada en Tanzania. 12 december valt vlak voor de eindejaarsfeesten: veel verenigingen combineren die dag Jamhuri Day met hun eindejaarsavond.
Wil je de Kenianen in je stad vinden? Begin bij de hub van de Keniaanse diaspora, of bij de pagina's Kenianen in de Verenigde Staten en Kenianen in het Verenigd Koninkrijk. Bij de buren viert Oeganda zijn onafhankelijkheid op 9 oktober, Tanzania op 9 december.